Oud Studium Generale student-assistenten en stagiaires verspreiden zich over de wereld. We vragen hen om te schrijven over wetenschap en wat ze hebben aan SG op de plek waar ze nu werken/studeren. Hoe vergaat het ze? Wat zijn ze nu aan het doen? Hoe kijken ze terug op de periode bij SG en hoe zetten ze kennis nu in? Dit onder het mom van 'oud-SG'ers slaan nieuwe wegen in'.

Nummer 2 in de serie is Karin ter Horst, zij is bij SG vertrokken in december 2011 en nu aan het studeren in Madison, USA.

In mijn periode als student-assistent bij Studium Generale (september 2010 tot en met december 2011) ben ik er gewend aan geraakt verder te kijken dan mijn eigen vakgebied. Zo ontdekte ik tijdens de lezingenreeks ‘De taal van muziek’ van drs. Leo Samama over muziekwetenschap overeenkomsten in theorieën en denkpatronen tussen verschillende disciplines. Waar het bij mijn eigen studie Bestuurs- en Organisatiewetenschap over de structurering van de samenleving gaat, praatte Samama over de ordening van noten, akkoorden en retorische affecten in een muziekcompositie. Eerder had ik niet gedacht dat deze lezingen me zo zouden intrigeren. Lees meer »

Op 21 december om 21.12 uur precies zal volgens de Mayakalender de wereld in zijn huidige vorm vergaan. De een kijkt er naar uit, de ander ligt er nu al wakker van. Of je vindt het grote onzin. Recent kwam men tot de ontdekking de tijd ook pas afgelopen kan zijn in het jaar 2208 of 2220. Onzekerheid alom. Maar voor het geval dat het einde nabij is willen we er toch nog wel iets van maken. Een aanleiding om een goed boek te lezen is altijd welkom.

Wij vroegen een aantal wetenschappers wat volgens hen de drie boeken zijn die we allen gelezen moeten hebben voor de avond van 21-12-2012. Welke titels mag je niet missen voor het einde van de wereld?

De top 3 van dr. Beatrice de Graaf:
"Alle tijden en werelden overziende, hebben we de volgende drie werken nodig. Om ons voor te bereiden op 1) een nieuw begin: dan hebben we Herodotus nodig om de menselijke cultuur weer in kaart te brengen. Op 2) het einde der Tijden: dan is de Bijbel fijn. Of 3) voor een doorstart elders: dan is de Hitchhikers guide to the Galaxy erg handig. Vooral vanwege het advies op de voorflap: 'No panic'."

1. Herodotus, De Historiën
2. De Bijbel, Nieuwe Bijbelvertaling/Naardense vertaling
3. Douglas Adams, The Hitchhiker's Guide to the Galaxy

Oud-student-assistenten en stagiaires van Studium Generale verspreiden zich over de wereld. We vragen hen om te schrijven over wetenschap en wat ze hebben aan SG op de plek waar ze nu werken/studeren. Hoe vergaat het ze? Wat zijn ze nu aan het doen? Hoe kijken ze terug op de periode bij SG en hoe zetten ze kennis nu in? Dit onder het mom van 'oud-SG'ers slaan nieuwe wegen in'.

Nummer 1 in de serie is Jiska Gietema, inmiddels meer dan een jaar weg bij SG en nu werkzaam als onderzoeksmedewerker bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken bij het onderdeel Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie.

Van toen naar nu
De meeting over het effect van self-help groups op het geluk van vrouwen in India is net afgelopen. Het idee achter het programma van deze groepen was dat vrouwen meer zelfstandigheid zouden krijgen en daarmee gelukkiger zouden worden. Die veronderstelling blijkt niet juist: vrouwen hebben juist meer last gekregen van anderen in hun dorp, omdat vrouwelijke autonomie en zelfstandigheid (die wordt gestimuleerd in die groepen) om beslissingen te nemen niet wordt gewaardeerd door hun dorpsgenoten. Ik bedenk me welke problemen in het onderzoek naar voren kwamen. Welke vrouwen hebben deelgenomen aan het onderzoek? Hoe meet je eigenlijk geluk? En welke normen spelen daarbij een rol? Waren er nog andere factoren die misschien belangrijker waren, maar die over het hoofd gezien zijn? En hoe zat het eigenlijk met de schoonmoeder in de Indiaase context? Wat betekent dit voor het vervolg van het programma? Lees meer »

Friso Wiersum verbleef enige tijd als resident in Detroit (zie ook hier). Op 25 februari vindt bij Expodium de presentatie plaats. Studium Generale vroeg hem alvast naar zijn ervaringen. Bekijk ook de fotoserie van Detroit op Flickr. En lees ook de updates op het New Strategies blog!

Nu ik een maandje terug ben uit Detroit en het ‘gewone’ leven weer zijn dagelijkse plichten en dito pleziertjes met zich meebrengt lijken de tien weken in Detroit soms ver weg. Immers, de situatie van die bijna failliete stad met haar gewonde uiterlijk en very much do it yourself-instelling lijkt in vrijwel niets op onze stad van polderen en groeiscenario’s. Waar in Detroit woningen voor achteloze bedragen van 500 dollar op veilingen worden aangeboden, hoor ik mijn huiszoekende vrienden hier klagen over hoe er niets te vinden is. Waar je in Detroit eenzaam over vierbaanswegen kon rijden, je afvragend waar de andere mensen toch allemaal zijn, daar sta je in Utrecht op de fiets ook al in de file. Waar in Detroit het besef dat de liberalisering van de economie veel gemeenschappen kapot heeft gemaakt, is gaan behoren tot de kernwaarden van de mogelijke renaissance van de stad, is dat in Utrecht nog een mening. Lees meer »

Voorwoord Melanie Peters, programmaboekje Studium Generale, voorjaar 2012

Ook dit voorjaar veel fundamentele, menselijke en maatschappelijke vragen bij Studium Generale. Dat heeft te maken met de verwarrende tijden waarin we leven. Het lijkt soms of we gevangen zitten in de geschiedenis en zelf niet veel te bepalen hebben. De economische crisis komt over ons heen, het klimaatdebat wil niet vlotten en elke keer voor biologische groente kiezen, een eenvoudig persoonlijk voornemen, is ook makkelijker gezegd dan gedaan. Kiezen we wel bewust? Lopen we niet gewoon met de meute mee? Niet voor niets krijgt de discussie of de vrije wil bestaat zoveel aandacht. Het klopt met het tijdsgevoel.

Nieuwe wetenschappelijke inzichten en oude denkers laten ons zien dat kuddegedrag niet alleen problematisch is, integendeel. Veel gedrag hebben we gemeen met dieren, maar daarmee is het niet onintelligent. Van nature heeft de mens het vermogen om conflicten op te lossen, ambitie goed te gebruiken en samen te leven, wat in Nederland nog steeds goed gaat. Kunnen we dit natuurlijke gedrag beter benutten? Het feit dat we een zwerm zijn geeft hoop voor onze mogelijkheden om collectieve doelen te stellen die het individuele nut overstijgen.

En de vrije wil dan? Misschien moeten we ons niet langer afvragen of we 1% vrije wil hebben of 5%, maar wat we er mee doen? Want verantwoordelijk blijven we ook. Al is het weinig, is dat niet juist wat het leven interessant maakt? De kunst van het leven? Makkelijker zal de wetenschap het ons niet maken, maar door vanuit verschillende vakgebieden onderzoekende vragen te stellen, lukt het om net wat anders tegen zaken aan te kijken. Praat en denk mee dit voorjaar, want een kritische zwerm vormen is onze ambitie! Als het aan Studium Generale ligt, gonst het: I am a crowd, therefore I am. Om te beginnen in Utrecht.

Dr. ir. Melanie Peters
Directeur Studium Generale