Nieuwsblog

Na twee jaar is het tijd om het stokje over te dragen: Hans Achterhuis nam gisteravond afscheid als Denker des Vaderlands en tegelijkertijd werd de nieuwe denker, René Gude, gepresenteerd aan het publiek inclusief hilarische balkonscène en abdicatie (“Zullen we even wuiven, Hans?”).

Achterhuis, die de functie van Denker des Vaderlands ruim twee jaar vervulde, gebruikte daarbij het woord 'tegendenken' (kijk de lezingen van deze serie terug). En ook het boek over twee jaar Denker des Vaderlands kreeg de titel 'Tegendenken' mee. Rene...

Wetenschap en activisme kunnen goed samengaan. Het beeld van wetenschappers die niets meer doen dan sèc de feiten achterhalen en verklaren klopt niet altijd. Wetenschappelijk onderzoek is vaak verbonden aan politieke keuzes, en activisme gaat zelfs nog een stapje verder. Belangen, onzekerheid en risico’s spelen vaak een grote rol. Kijk bijvoorbeeld naar het toenemende belang van duurzaamheid, bij uitstrek een vakgebied  laat zien dat wetenschap soms niet eens waardevrij kan zijn. Er worden veel politieke keuzes aan verbonden of gaan eraan vooraf. Wetenschap is dus vaak verweven met...

Weet je waar je fiets nu staat? Ja, waarschijnlijk wel, maar weet je ook waar die fiets vorige week dinsdag stond? Dat dan weer niet. Ons geheugen onthoudt niet alles, oude informatie wordt overschreven met nieuwe, een update dus. Dat is handig, want het is niet relevant te weten waar je fiets vorige week stond. Andere eigenschappen van ons geheugen zijn dat minder, zo kan er sprake zijn van collaborative storystelling of source amnesia. Prof. dr. mr. Herman Philipse vertelde in de derde lezing...

Uit recent onderzoek blijkt nu dat er bacteriën zijn die helpen met afvallen. Het toevoegen van de Akkermansia muciniphila aan de darmflora van dikke muizen zorgde ervoor dat een deel van de vetmassa verdween. Of dit dan ook in mensen zo is, moet nog worden uitgezocht.
Bacteriën hebben een slechte naam, we kunnen er ziek door worden. Toch zijn ze ook heel nuttig. In onze darm wonen zo'n 100 biljoen micro-organismen - tien maal zoveel als het aantal menselijke cellen in een lichaam. Deze darmflora is onmisbaar voor het opnemen van bepaalde stoffen, zoals vitamine K en vezels. Ook helpen de...

Een model van de robot die geprint gaat worden. Foto: Inmoov.Stel je eens voor: een leger van 50 door een 3D-printer gefabriceerde functionerende robots. Dat gaat men op 25 mei proberen te bewerkstelligen tijdens een wereldrecordpoging in het kader van het vijfjarig bestaan van Protospace. Protospace, een onderdeel van Fablab Utrecht, heeft sinds anderhalf jaar een eigen werkende 3D printer. Deze kan door iedereen gebruikt worden en het lab heeft er nu acht. Tijdens de poging zullen er vijftig printers staan die allemaal tegelijk een onderdeel...

Nederland heeft een groot tekort aan mensen in de bètasector. Deze week werd het techniekpact getekend, tussen overheid, werkgevers, werknemers en het onderwijs om te zorgen dat meer mensen de techniek in gaan. Vooral weinig vrouwen kiezen deze richting en daar kunnen we wat aan doen. Meisjes scoren over het algemeen even hoog als jongens op exacte vakken als natuurkunde en wiskunde, toch kiezen minder meisjes voor een bètastudie of bètaprofiel. Nederland heeft in vergelijking met andere Europese landen het laagste aantal vrouwelijke afgestudeerden in een...

Op 6 juli is het zover: Festival deBeschaving vindt weer plaats in de Botanische Tuinen op de Uithof. Naast muziek op de vele podia, hoor je in de gezellige wetenschapstent alles over leven op Mars van ruimtewetenschapper dr. ir. Inge Loes ten Kate, robots met visie van Erik Puik en (a)sociale media van dr. Albert Meijer, verder staan er inspirerende wetenschappers als prof. Jelle Reumer (Paleontologie, UU en directeur Natuurhistorisch Museum Rotterdam) en dr. Peter Kuipers Munneke (polair meteoroloog, UU) op het podium. Er worden...

Stel, je loopt in New York en ziet een blonde vrouw. Je bent fan van Friezen en vraagt je af of en hoopt dat de blonde vrouw een Friezin is. Je weet dat veel Friezen blond zijn, kan je op basis hiervan concluderen dat de blonde vrouw in New York een Friezin is? Natuurlijk niet, veel Friezen zijn blond, maar dat betekent niet dat elke blonde vrouw een Fries is. Het klinkt allemaal vrij logisch. Toch is dit een denkfout die vaak gemaakt...

Smartphones, laptops en tablets: handige producten die bijna iedereen heeft. Helaas bevatten zij allen tantaal, dat uit coltanerts gewonnen wordt. Deze erts wordt gedolven in onder andere Congo, vaak onder erbarmelijke omstandigheden. Het wordt bovendien gebruikt om de wapenstrijd met buurland Rwanda te financieren. Gelukkig kun je vanaf volgende week de eerste fairphone kopen. Deze eerlijke telefoon is een Nederlands product, een spin-off van de Amsterdamse creatiekamer Waag Society. De fairtrade smartphone is verkregen uit fair mining, ook de andere stappen in het productieproces zijn duurzaam. Men denkt ook aan duurzaam gebruik: de batterij is te verwijderen zodat je het toestel niet...

Wie was de eerste vrouwelijke student in Nederland? Aletta Jacobs, toch? Niet veel mensen weten dat er al veel eerder een vrouw studeerde aan de universiteit, Anna Maria van Schurman. Hoe lukte het haar om in de zeventiende eeuw als vrouw binnen te komen aan de net opgerichte Universiteit Utrecht? Een toevallig gelukje, of een kwestie van veel doorzettingsvermogen? En waarom kon Utrechts wonderkind enkel verstopt in een nis achter een gordijn colleges bijwonen, terwijl ze internationaal faam behaalde in academische kringen?

...

Pagina's