Nieuwsblogthema: Filosofie

Bestaan wonderen? Vond de opstanding van Jezus werkelijk plaats? Of was er iets anders aan de hand? In het vierde en laatste college in de serie Valkuilen analyseert prof. dr. mr. Herman Philipse de opstanding van Jezus Christus vanuit een wetenschapsfilosofische benadering. Vorige week keken we naar de betrouwbaarheid van getuigenverklaringen, deze week gaan we die theorie toepassen op de opstanding van Jezus. Dat veel mensen zeggen dat er iets gebeurd is, maakt dat niet per se waarschijnlijker.

Betrouwbare getuigenverklaringen
Een getuigenverklaring is pas geloofwaardig als die voldoet aan een aantal voorwaarden. Zo...

Na twee jaar is het tijd om het stokje over te dragen: Hans Achterhuis nam gisteravond afscheid als Denker des Vaderlands en tegelijkertijd werd de nieuwe denker, René Gude, gepresenteerd aan het publiek inclusief hilarische balkonscène en abdicatie (“Zullen we even wuiven, Hans?”).

Achterhuis, die de functie van Denker des Vaderlands ruim twee jaar vervulde, gebruikte daarbij het woord 'tegendenken' (kijk de lezingen van deze serie terug). En ook het boek over twee jaar Denker des Vaderlands kreeg de titel 'Tegendenken' mee. Rene...

Weet je waar je fiets nu staat? Ja, waarschijnlijk wel, maar weet je ook waar die fiets vorige week dinsdag stond? Dat dan weer niet. Ons geheugen onthoudt niet alles, oude informatie wordt overschreven met nieuwe, een update dus. Dat is handig, want het is niet relevant te weten waar je fiets vorige week stond. Andere eigenschappen van ons geheugen zijn dat minder, zo kan er sprake zijn van collaborative storystelling of source amnesia. Prof. dr. mr. Herman Philipse vertelde in de derde lezing...

Op 7 mei start de serie Valkuilen waarin prof. dr. mr. Herman Philipse drogredenen in recht, religie en het dagelijks leven ontmantelt. Waarom zijn sommige foute redeneringen zo moeilijk te ontmaskeren? Zelfs in de rechtspraak blijken foute redeneringen en tunnelvisie te leiden tot rechtelijke dwalingen. Zo werd Lucia de B. in 2004 onterecht veroordeeld voor moord onder andere op basis van statistische gegevens, die achteraf gezien heel anders geïnterpreteerd hadden moeten worden. Waarom lijkt statistiek vaak zo overtuigend? En kunnen we dwalingen voorkomen?

Bekijk het promotiefilmpje van de lezingenserie:

...

Is levenskunst wel belangrijk tegenwoordig? Is het noodzakelijk om ons te kunnen verzetten tegen de slechte dingen in de samenleving, zoals onderdrukking of geweld? En op welke manier kan het beste over dit verzet worden nagedacht: door middel van levenskunst of door begrip van verhalen die betekenis geven aan het leven van de mens? Prof. dr. Hans Achterhuis (Filosofie, Universiteit Twente en Denker des Vaderlands) krijgt ‘de kriebels’ van het woord levenskunst. Het is volgens hem overdreven dat de wijsbegeerte ons moet helpen om van ons leven een kunstwerk te...

Dialoog en gesprek is belangrijk, zeker voor filosofen. Niet voor niets formuleerde Plato zijn gedachten in de vorm van conversaties tussen denkers met verschillende standpunten. Een gesprek daagt je uit je in te leven in het standpunt van de ander en vanuit dat standpunt zie je het best de zwaktes van je eigen mening. Wil je niet alleen gelijk krijgen, maar echt verder komen in je denken over een onderwerp, dan is een ideologische opponent een bruikbaar middel.

Dit is de reden dat Denker des Vaderlands Hans...

Kan je tegenwoordig wat techniek betreft oordelen of het goed of slecht is? Ook als de techniek eigenlijk nog te ver weg van ons staat? En speelt de ethicus een rol in dit proces, of is deze overbodig geworden? Oftewel: gaan techniek en moraal nog wel samen? Over deze vraag gingen prof. dr. Hans Achterhuis (Filosofie, UT en Denkers des Vaderlands) en prof. dr. Marli Huijer (Filosofie van cultuur, Politiek en Religie, EUR) in discussie, beiden niet onuitgesproken...

Het belang van de ethicus
Achterhuis is van mening...

Meten is weten. Zo luidt het bekende credo. Maar dat wat we meten en de manier waarop, heeft een enorme ontwikkeling meegemaakt de laatste jaren. En het einde is nog niet in zicht. Met de komst van de smartphone hebben we altijd een computer op zak die kan bijhouden waar we zijn, hoe we daar komen, wat we gebruiken, wie we kennen, wat we willen, kortom: wie we zijn. Zelfs onze gezondheid houden we steeds meer digitaal in de gaten. Met sensoren en apps die gemakkelijk zonder speciale training te gebruiken zijn,...

Tegenwoordig is er een behoefte om het kapitalisme te herontdekken. De economische crisis wordt vaak toegeschreven aan het kapitalisme, maar is dat wel terecht?  Prof. dr. Hans Achterhuis en Yernaz Ramautarsing kennen de filosoof Ayn Rand (1905-1982) een grote rol toe binnen het kapitalisme. Ze hebben echter verschillende interpretaties van de kapitalistische opvattingen van Rand.

Tijdens de zesde lezing in de reeks Tegendenkers trokken Achterhuis en Ramautarsing elkaars interpretaties in twijfel. Volgens Ramautarsing beweert Achterhuis dat de opvattingen van Rand over een vrije markt en het bankwezen...

The recent revolutions in the Arab world had one thing in common: they were aimed at freedom. We see political freedom as being a fundamental requirement for any democracy. But is freedom something that can simply be obtained, or is it something that needs to be taught? In the opening lecture of the series ‘Speak up for ideals’ culture critic Theodore Dalrymple showed how liberal thinking without morals leads to an overregulated, bureaucratic society where citizens are kept dependent on the state.

We all know and often act according to...