Xtrack Beyond the genome

Over epigenetica en de histone code

Identieke tweelingen hebben dezelfde genetische opmaak, maar zijn nooit helemaal gelijk. Het blijkt dat omgevingsfactoren de expressie van genen beïnvloeden. Deze veranderingen liggen niet ín het DNA, maar eromheen. Het zijn zogenaamde epigenetische veranderingen, die wel overerfelijk zijn en dus ook gevolgen hebben voor het nageslacht. Mensen geboren in de Hongerwinter en hun kinderen blijken bijvoorbeeld meer kans te hebben op hart- en vaatziekten. Als milieu en voeding door overerving of tijdens ons leven de expressie van genen beïnvloeden, wat voor gevolgen heeft dat dan voor baby’s van moeders die veel vet eten en in de grote stad wonen? Hoe kunnen we het mechanisme daarachter beter begrijpen?

Biomedische wetenschappers belichten op dit symposium de nieuwste inzichten in de epigenetica. De huidige technologische ontwikkelingen maken het mogelijk om voor ongeveer duizend dollar je DNA in kaart te laten brengen en te laten screenen op bepaalde erfelijke aandoeningen. Maar weet je dan genoeg? Er kunnen ook wijziging plaatsvinden in de eiwitten rondom het genoom, de zogenaamde histonen – hierdoor verandert de genexpressie en dit kan leiden tot ziektes als kanker. Bestaat er naast de DNA-code ook zoiets als een histone code? Hoe wordt daar onderzoek naar gedaan en kunnen we in de nabije toekomst al therapieën verwachten?

Programma

Prof. dr. Bas van Steensel (Nederlands Kanker Instituut) geeft een inleiding op het thema epigenetica en de histone code in een breed perspectief. Prof. dr. Luciano di Croce (Centre de Regulació Genòmica, Barcelona) doet onderzoek naar histone modificaties die gerelateerd zijn aan kanker. Dr. Bas Heijmans (LUMC) bespreekt de resultaten van de Hongerwinterstudie. Dr. Antonella Riccio is gespecialiseerd in de epigenetica van neurodegeneratieve ziektes zoals Parkinson en Alzheimer. Prof. dr. Marc Timmers (UMC) is dagvoorzitter.

Beyond the genome wordt georganiseerd in samenwerking met studenten van het Xtrack 2011 honoursprogramma. Het symposium is gratis en voor iedereen toegankelijk en geldt voor biomedische masterstudenten als LS-seminar.

Terugzien

Klik op de link rechts in het scherm om het symposium terug te kijken. De verschillende sprekers kun je op de volgende tijden vinden:

Introductie dr. ir. Melanie Peters - start op 00:00:00
Spreker 1: prof. dr. Bas van Steensel - start op 00:06:45
Spreker 2: dr. Antonella Riccio - start op 00:57:20
Spreker 3: prof. dr. Luciano di Croce - start op 01:50:22
Spreker 4: dr. Bas Heijmans - start op: 02:57:20

Leestips en links

Kijk het Xtrack symposium 2010 terug, over de invloed van gentherapie op de toekomst van onze gezondheid.
Bekijk het Xtrack symposium 2009 over de neurobiologie achter het nemen van beslissingen.
Xtrack 2008: over de zin en onzin rondom zogenaamde functional foods.
Hoe werken epigenetische mechanismen? In dit korte animatiefilmpje wordt het uitgelegd.
BBC Horizon maakte een documentaire over hoe de omgeving invloed kan hebben op het DNA van je nakomelingen: epigenetische veranderingen in The Ghost in Your Genes.
Genetische invloed op omgaan met emoties aangetoond door onderzoekers van het UMCG.
Justin Demerle, Epigenetics: what it means and why you should care. 12 mei 2011.
Jonathan Latham, The failure of the genome. The Guardian, 17 april 2011.
John Cloud, Why your DNA isn't your destiny. Times Magazine, 6 januari 2010.
Uitknop van gen bepaalt sociaal gedrag. (pdf) NRC Handelsblad, 27 januari 2011.
The histone tale. (pdf) Onderzoek van studenten aan het University College Utrecht naar de epigenic inheritance during S-Phase.
Verschillen in groei en lichaamsbouw vooral genetisch bepaald: proefschrift van kinderarts in opleiding Frederiek Estourgie-van Burk.