Practical wisdom

Professor Barry Schwartz over leven tussen de regels

Psycholoog Barry Schwartz schreef het inmiddels beroemd geworden boek The Paradox of Choice. More is Less, waarin hij betoogt dat we niet om kunnen gaan met te veel keuzes. Alleen al bij het kiezen van een spijkerbroek vragen we ons af welke het mooist is, maar ook wat anderen ervan zullen vinden. Het maken van afwegingen kost moeite en maakt uiteindelijk niet gelukkiger. Maar te weinig keuze en te veel regels is ook niet goed. Als alles voorgeschreven is leren we zelf niet te beslissen en morele afwegingen te maken.

Vergelijk het met jazzmuziek: een muzikant heeft altijd enkele basisnoten nodig – een akkoordenschema dat hem een handvat biedt. Die stellen hem in staat te improviseren en zijn talent en passie uit te drukken. Liggen er te veel noten vast, dan is er geen improvisatie meer mogelijk. Zo is er ook een optimale dosis regels die het leven een stuk makkelijker maakt en de basis schept voor vrijheid.

Professor Schwartz waarschuwt tegen de moderne regelneverij die het zelfstandig denken lamlegt. Elke regel werkt in een context en vraagt om interpretatie. Schwartz stelt voor om te leven vanuit de praktische wijsheid die ervaringen ons opleveren. Het zal ons improvisatietalent ten goede komen. Aansluitend volgt een paneldiscussie. Discussieer mee!

In samenwerking met het departement Wijsbegeerte - disciplinegroep Praktische Filosofie.

Engelstalige lezing

In the Feb. 12 lecture, Schwartz will be presenting work from his new book manuscript, Practical Wisdom and the Moral Improvisations of Everyday Life, coauthored with Kenneth Sharpe. Schwartz draws on everything from Aristotle to cases of rule-driven bureaucracy run amok to argue that societies are increasingly moving towards a culture of protocols and regulations in which there is less and less room for "moral improvisation" and common sense, resulting in a troubling form of social and moral deskilling.

Panel of commentators, including:
• Joel Anderson, Department of Philosophy, Utrecht University
• Gijs van Oenen, Department of Philosophy, Erasmus University Rotterdam
• Maaike de Langen, from the office of the National Ombudsman