Levenskunst

Dossier
Hoe vul je je leven in: de kunst van het leven. Denkers en schrijvers van de klassieke oudheid tot nu verschillen hierover van mening.

Denkers en schrijvers van de klassieke oudheid tot nu verschillen van mening over de invulling van ons leven. Sommigen van hen presenteren een krachtige en optimistische levensvisie en geloven in de maakbaarheid, anderen zijn sceptisch en terughoudend, soms op het sombere af. In meerdere lezingen bespraken Joep Dohmen (hoogleraar Wijsgerige en Praktische Ethiek aan de Universiteit voor Humanistiek) en Maarten van Buuren (hoogleraar Moderne Letterkunde, UU) om en om beroemde denkers en schrijvers.

Maarten van Buuren richtte zich op de donkere, pessimistische geesten en Joep Dohmen op de lichte, meer optimistisch gestemde denkers. Van Buuren besprak romans waarin de personages zich gesteld zien voor zulke grote levensvragen dat geen geloof of theorie ze had kunnen voorbereiden. Ze moeten zelf hun levenshouding bepalen en troost en richting vinden. Joep Dohmen ging aan de hand van grote filosofen in op het klassieke idee dat ieder tijdens zijn leven zijn eigen praktische wijsheid opdoet.

Levenskunst: wie is er niet mee bezig?

Blogs

Vragen over hoe je leven vorm te geven zijn van alle tijden, maar deze generatie twintigers heeft nu eenmaal de luxe en tijd om hier langer bij stil te staan. Twee filosofen geven advies.
Sommige millennials lijden aan de vrijheid. Aan de buitenkant en op social media zijn ze zelfverzekerd, succesvol en doelbewust, maar vanbinnen zijn ze onzeker, angstig en domweg ongelukkig. Wat nu?
Maakt dit mij sterker? Dat is de leidende vraag in de nietzscheaanse levenskunst.
Hoe geef je een invulling aan de eenentwintigste-eeuwse 'vrijheid en verantwoordelijkheid'?
Is de staatsterreur van Assad in Syrië goed te praten vanuit de machiavellistische ethiek?
Nut en rechtvaardigheid zijn de twee leidende principes van de moderne moraal.
De deugd is als een geneesmiddel. Zoals je een medicijn slikt om gezond te worden, zo beoefen je de deugd om geluk te bereiken.
Is moraal cultureel of biologisch bepaald? Joep Dohmen over het werk van Frans de Waal
Maarten van Buuren was de zwartkijker en Joep Dohmen de optimist in de serie Levenskunst, waarin zij handvatten voor een goed leven onderzochten aan de hand van schrijvers en filosofen.
Curriculum Vitae – Geschreven portretten is het thema van de Boekenweek. Biografieën, autobiografieën en familieverhalen staan de komende dagen in de belangstelling.
De kunst van het lezen vandaag in de Lustrum Scheurkalender
Levenskunst is onlosmakelijk verbonden met literaire en filosofische teksten. Waarom eigenlijk?
Het sociaal-kritische wereldbeeld van Michel Houellebecq
Leing over de schrijver Michel Houellebecq, wiens werk een combinatie is van literatuur en filosofie.
Hoe kunnen we weten wat een goed en mooi leven is?
Aan de wil gaat een veelheid van wensen vooraf.
Alleen als we alle houvast kunnen loslaten, zijn we vrij. Maar dat leidt tot angst, onzekerheid en schuldgevoel.
Existeren doe je helemaal zelf. De mens is volgens Sartre veroordeeld tot de absolute vrijheid, los van alles en iedereen. Dat kan beangstigend zijn, maar ook juist heel optimistisch stemmen.
'Het sleutelwoord in de ethiek van Sartre is de onontkoombare vrijheid: een vrijheid waartoe wij veroordeeld zijn.
Lezing over filosoof Charles Tayler die zich onder meer verdiepte in het begrip authenticiteit. Wat betekent dat: authentiek zijn?
Friedrich Nietzsche staat wel bekend als ‘de filosoof met de hamer’. Zijn uitspraak ‘God is dood’ is zelfs op T-shirts terug te vinden.
François de La Rochefoucauld is bekend van zijn maximes: puntige uitspraken over de mens. Ze verschenen in een vertaling van Maarten van Buuren bij de Historische Uitgeverij.
Wat ben jij? Een dilettant, een essayist of een mysticus?
Had Michel de Montaigne in deze tijden geleefd in plaats van in de zestiende eeuw, dan had hij misschien wel een weblog bijgehouden. Want het zelfonderzoek van Montaigne, samengebracht in zijn Essays.
Het lijkt een onwaarschijnlijke stap: van een analyse van het gevangenis- en strafsysteem naar de levenskunst.
Goed leven hangt af van hoe je omgaat met confrontaties die zich in je leven voordoen. Levenskunst klinkt heel positief en fijn, maar draait juist ook om negatieve emoties en gebeurtenissen.
Wat is tijd?
Oefening baart kunst: geldt dat ook voor opnieuw beginnen?
De deugdethiek, met haar streven naar een voortreffelijk leven, staat aan de basis van veel ideeën over het goede leven.
Hoe geven mindfulness en meditatie inzicht in de werking van het bewustzijn?

Reeksen

Opnames

Sprekers