Dickens

Literatuur als bron van kennis

We kennen Charles Dickens als chroniqueur van het negentiende-eeuwse Engeland, met steeds opnieuw uitgegeven en verfilmde werken als Oliver Twist, Hard Times en Bleak House. Zijn eigen leven leest ook als een roman, doorspekt met figuren die verwant zijn met personages uit zijn werk.

Het vroege werk van Dickens, waarin hij de ellende van gevangenissen en armenhuizen tot in detail beschreef, had een enorme impact op de Engelse maatschappij. Ook nu nog levert het lezen van die boeken belangrijke inzichten over de inrichting van de maatschappij en hoe die inwerkt op individuele levens. Later schreef Dickens meer autobiografisch. Met een kritische maar zachtaardige pen beschreef hij de mens, niet alleen als persoonlijkheid, maar ook juist in zijn sociale rol. Artsen, juristen, dominees, maar ook historici en sociale wetenschappers kunnen daar veel van opsteken. Daarom wordt volgens het klassieke ideaal van de academie literatuur lezen aanbevolen. Juist kennis van cultuur en geschiedenis kan onze blik scherpen.

Prof. mr. Jan Lokin (Rechtsgeschiedenis, UU) toont in vier lezingen over het werk van de Engelse schrijver Charles Dickens hoe literatuur kan werken als bron van mensenkennis en begrip van de wereld.

Programma

DINSDAG 11 OKTOBER
Het leven van Dickens

DINSDAG 18 OKTOBER
De vroege werken

DINSDAG 25 OKTOBER
Latere romans

DINSDAG 1 NOVEMBER
Engeland, Amerika en Kerstmis

Leestips

  • De lezingen over Dickens zijn tevens opgenomen door Home Academy en uitgebracht op cd. Deze bestel je hier.
  • Charles Dickens op Wikipedia
  • Publiek moet Dickens controleren. nrc.nl, 10 augustus 2011.
  • 2012 is Dickensjaar; dan is het tweehonderd jaar geleden dat Charles Dickens werd geboren. Kijk op www.dickens2012.org voor meer informatie.
  • Dickens' belangrijkste werk is Bleak house. Door welke werken is hij zelf beïnvloed? En wat moet je na Bleak house lezen? Dit eenvoudige schema (pdf) helpt je snel verder.
  • 'Iedereen zou Charles Dickens moeten lezen', aldus cultuurcriticus Theodore Dalrymple. Volgens Dalrymple is een leven zonder literatuur zinloos.
  • Volgens de Ierse auteur Joseph O' Connor was Dickens een 'punkrocker' NRC Boeken, donderdag 11 april 2011
  • 'Literatuur verplicht het lijden - niet door ons te vertellen dat uiteindelijk alles goed komt, maar juist omdat ze laat zien dat het leven niet maakbaar is.' Filosofie Magazine over tragiek en zinloosheid volgens Alain Finkielkraut.
  • Goede literatuur laat je oog in oog staan met je eigen leven. 'Gebruik die kracht van literatuur' (pdf), bepleit VSNU-voorzitter Sijbolt Noorda in het Financiele Dagblad, 17 september 2011 (Te vinden via Lexisnexis)

Blogs

woensdag 2 november 2011
Via het kind laat Dickens zien hoe ruw en onbeschaafd de volwassen wereld met al haar regeltjes, bemoei- en geldzucht is.
woensdag 26 oktober 2011
Het bijzondere aan het werk van Dickens is dat hij deze gave om mensen haast vriendschappelijk te laten worden met zijn creaties, inzette om sociale hervormingen teweeg te brengen.
woensdag 19 oktober 2011
Met zijn aanklacht in de vorm van fictie wist Dickens een groot publiek te bereiken, groter dan met zijn journalistieke stukken waarin hij ook over de misstanden in het recht schreef.
woensdag 12 oktober 2011
Over de jeugd van Dickens, die gekenmerkt werd door financiële problemen.

Delen