Money, money, money

Toen, nu en in de toekomst

Sinds de crisis hebben we vaak negatieve associaties bij de financiële wereld. Beurzen zijn gokhallen, bankiers zijn graaiers, beleggers impulsief. Maar is dit terecht? Economisch en sociaal geschiedkundigen prof. dr. Joost Jonker en prof. dr. Oscar Gelderblom onderzoeken de wereld van het geld.

De financiële sector is niet altijd even doorzichtig, maar heeft enorme invloed. We hebben er veel aan te danken: niet alleen materiële welvaart, maar ook vrede en stabiliteit. Het VOC-aandeel was het eerste waardepapier, vergelijkbaar met het huidige aandeel, waardoor burgers grote projecten konden financieren. Parlementen ontstonden doordat vorsten moesten onderhandelen met hun onderdanen over belastingen. En banken en bankiers maakten de Renaissance mogelijk. Money, money, money: Kunnen we ook leven in een wereld zonder? Een briefje van 100,- euro is slechts waard wat de ander er voor in ruil geeft. De opkomst van de bitcoin lijkt aan te tonen dat je geld niet per se nodig hebt. Wat betekent dat voor de toekomst?

Discussieer mee via #sgMoney

DINSDAG 16 SEPTEMBER
Biljetten en bitcoins
Prof. dr. Joost Jonker (Economische en Sociale Geschiedenis, UU en Bedrijfsgeschiedenis, UvA)

DINSDAG 23 SEPTEMBER
Belasting en bedrijven
Prof. dr. Oscar Gelderblom (Economische en Sociale Geschiedenis, UU)

DINSDAG 30 SEPTEMBER
Beurzen en beleggers
Prof. dr. Oscar Gelderblom

DINSDAG 7 OKTOBER
Banken en crises
Prof. dr. Joost Jonker

Leestips

Algemeen

  • ?De rijken worden steeds rijker. Franse econoom Thomas Piketty zegt dat de groeiende ongelijkheid ernstige gevolgen kan hebben.
  • Hoe verhouden marktwerking en maatschappelijke verandering zich tot elkaar en wat zijn de verantwoordelijkheden van bedrijven tegenover 'de publieke zaak'? De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid bracht in 2012 een rapport uit over dit onderwerp. Lees hier de samenvatting.
  • Als er iets mis is met de huidige financiële sector, hoe kan het dan wel? De Blije Bank is een alternatief.

Biljetten en bitcoins

  • Hoe werken bitcoins en waar kan je met bitcoins betalen? Alles wat je wilt weten over bitcoins is hier te vinden.
  • Wat is geld? Deze, op het eerste gezicht ogende fundamentele vraag, hield vijf verslaggevers lang bezig. Echter, het antwoord wat ze vonden is verontrustend: Geld is fictie.
  • Wat zijn de alternatieven voor geld zoals we dat nu kennen? Op 26 september komt het boek Een ander soort geld uit van de Social Trade Organisation waarin doorbraken naar een soort geld en manier van bankieren worden besproken die de belangen van mens en milieu wel dienen. Je kan het doorgeefboek gratis afhalen. STRO, Helen Toxopeus & Henk van Arkel.

Belasting en bedrijven

  • De Nederlandse ambassade geeft Oerkaïnse bedrijven voorlichting over het vestigen van brievenbusfirma's. Belastingontwijking is hiervan het gevolg.
  • Google, Ikea, Starbucks en andere grote bedrijven zijn de afgelopen jaren in opspraak geraakt omdat ze (Nederlandse) belasting ontwijken. Tegenlicht neemt je in de aflevering Tax Free Tour mee langs de offhore belastingparadijzen waar grote multinationals hun geld heen laten stromen voor een zo gunstig mogelijke belasting situatie.
  • Op Joop.nl worden de verstrekkende gevolgen van het afschaffen van contant geld beschreven. Pinnen lijkt gemakkelijk, maar leidt in werkelijkheid tot minder vrijheid, minder privacy en zelfs minder geld.

Beurzen en beleggers

  • Ewald Engelen legt in de Correspondent uit hoe universiteiten massaal investeren in vastgoed en risicovolle derivaten en wat hiervan de gevolgen zijn.
  • Hoe zit de bankenwereld in elkaar? Waar is het misgegaan en is die crisis bijna voorbij of wordt het alleen nog maar erger? Onderzoeksjournalist en antropoloog Joris Luyendijk liet zich onderdompelen in de financiële sector in Londen. Voor The Guardian deed hij meer dan 70 interviews met mensen uit het bankwezen en hij kwam tot de conclusie dat het financiële systeem rot is. Lees hier Luyendijk's Banking Blog.

Banken en crises

  • De krediet crisis wordt in dit filmpje kort en duidelijk gevisualiseerd.
  • Documentaire van tegenlicht waarin Joris Luyendijk onderduikt in de Londense City en afdaalt in de hoofden van de meester-bankiers. Een onderzoek naar adrenaline, testosteron, verslaving en de magie van het grote geld.
  • Na de bankencrisis worden bankiers gewantrouwd. Hoe nu verder?
  • Tijdens de financiële crisis, verloor Dette Glashouwer haar baan. Ze besloot een nieuw project te starten, waarbij ze verschillende wetenschappers, filosofen en andere denkers de volgende vraag liet beantwoorden: 'Wat is geld en wat zijn de gevolgen van dit geldsysteem voor onze wereld?'. Aan de hand hiervan maakt zij verschillende toneelstukken, ook wel stand up economy.
  • Griekenland is bijna failliet? Ligt de oplossing voor deze crisis in het verleden? Een vergelijking tussen Griekenland en Groningen toegelicht door Oscar Gelderblom.

Blogs

dinsdag 6 januari 2015
Begin je eigen munteenheid
woensdag 8 oktober 2014
Banken nemen te veel risico en komen ermee weg
vrijdag 3 oktober 2014
Het beeld van de beurs als gokhal is onterecht
woensdag 24 september 2014
Nederland is een belastingparadijs voor bedrijven, niet voor ons
woensdag 17 september 2014
Als we met z’'n allen afspreken dat we ruilen in schoenveters, dan zijn schoenveters het nieuwe geld

Delen