Festival deBeschaving

Wetenschap en muziek op de Uithof

Prof. dr. Frans de Waal (Primatologie, Emory University, VS) verzorgt de openingslezing van het festival deBeschaving. Hoe beschaafd zijn we eigenlijk? Wat kan de mens leren van onderzoek naar apen?

Het recht, de economie en de politieke wetenschappen volgen vaak de uitspraak van Thomas Hobbes: de mens is de mens een wolf. Professor Frans de Waal toont met zijn onderzoek aan dat dit geen recht doet aan de diepgaande sociale aard van mensen én dieren. De cynische blik op de egocentrische mens wordt vaak toegeschreven aan Charles Darwin en zijn evolutietheorie – ideeën die invloedrijke biologen nog steeds uitdragen. Darwin geloofde echter dat er tussen dierlijke sociale instincten en de menselijke moraal een continuïteit bestaat. De moderne psychologie en neurowetenschappen ondersteunen deze benadering van morele emoties. Als beschaving te maken heeft met gemeenschapszin en een hoogstaande morele orde, dan ligt die in onze natuur. En de menselijke natuur staat niet op zichzelf, maar is verbonden met de rest van de natuurlijke wereld.

Prof. Frans de Waal, bekend van het boek Een tijd voor empathie, laat zien dat empathie in de natuur voorkomt bij heel veel diersoorten, inclusief de mens. In zijn werk met apen en mensapen zag De Waal hoe ze elkaar helpen, troosten en emotionele reacties geven op soortgenoten die in nood verkeren. Zijn we wel zo egoïstisch als we denken? Is het mogelijk om een meer rechtvaardige samenleving te bouwen?

Momenteel is de Waal als hoogleraar psychologie verbonden aan de Emory universiteit in Atlanta en is hij directeur van het Living Links Center van het Yerkes National Primate Research Center. In 2007 werd De Waal door het Amerikaanse tijdschrift Time geschaard onder de 'TIME 100: The People Who Shape Our World', een lijst van de honderd invloedrijkste kunstenaars, wetenschappers, politici, ondernemers e.d. van het moment.

Festival deBeschaving
Festival deBeschaving vindt plaats in de Botanische Tuinen op De Uithof. Pop, rock-, dancemuziek en andere multidisciplinaire uitspattingen gaan de verbinding aan met wetenschap. Behalve muziek, theater, wetenschap, gaming, comedy en installaties, maken een kunst- en architectuurroute onderdeel uit van het festival.

Het karakter van het Festival deBeschaving is een dynamisch openluchtfestival dat wetenschap, kennis en populaire cultuur met elkaar verbindt en inspeelt op de nieuwsgierigheid van de bezoekers. Er zijn meerdere podia en een veldprogramma, afwisselende kunstvormen en –stijlen, theater, wetenschap, natuur, gaming debat, comedy etc. Ook muzikaal valt er veel te beleven in de sfeer van nationale en internationale (alternatieve) pop-, rock, en dancemuziek.

In samenwerking met Lustrumbureau Universiteit Utrecht en Festival deBeschaving

Leestips

  • Frans de Waal, Een tijd voor empathie. Uitgeverij Contact, 2010
  • Filosofie Magazine, 'Als apen lelijk zijn, zijn wij dat ook'. Interview met Frans de Waal. (Alleen beschikbaar op bestelling)

Delen