Spiegeltje, spiegeltje

Over representaties van de werkelijkheid

Wetenschappelijke kennis weerspiegelt nooit direct de realiteit. Met modellen, steekproeven en andere representaties proberen wetenschappers de werkelijkheid zo goed mogelijk te benaderen, of voorspellingen te doen. Hoe ze daarbij te werk gaan, verschilt per vakgebied. Kun je wispelturig menselijk gedrag voorspellen op basis van berekende computersimulaties? Wat zegt een medicijntest op mannelijke muizen over de werking op mensen? En hoe betrouwbaar zijn economische prognoses gegrond in formules en statistiek?

De bril waardoor wetenschappers kijken, heeft consequenties voor de bevindingen die ze doen. Hoe sturen modellen het denken? En waar schieten representaties te kort? In deze wetenschapsfilosofische serie gaan we met acht sprekers uit verschillende vakgebieden op zoek naar het wat, hoe en waarom van representatie in wetenschappelijk onderzoek.

Studiepuntencursus

Voor studenten te volgen binnen de cursus Wetenschapsfilosofie (201600030). De na-inschrijving vindt plaats op 23 en 24 januari via Osiris. Meer informatie over specifiek de cursus vind je hier: https://www.uu.nl/wetfilos/.

Leestips

Daan Wegener


Merel Ritskes 

  • Het mannetjesdier is de norm in de wereld van proefdieren, terwijl het vrouwtje als afwijkend wordt gezien. Artikel op de Correspondent
  • Hughes RN1 (2007) Sex does matter: comments on the prevalence of male-only investigations of drug effects on rodent behaviour. Behav Pharmacol. 2007 Nov;18(7):583-9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17912042 


Marcel Boumans


Wouter Marra


Ann Rigney

  • Wat vertellen die monumenten over het bestaan van een collectief geheugen? Over het creëren van een gemeenschap? En over de herinterpretatie van het verleden? Kijk de lezing over herinneringen.


Franciska de Jong


Chris Janssen

  • Boek “De ijzeren wil” van Bas Haring
  • Chris legt in dit filmpje uit hoe hij zelf afleiding tijdens het rijden modelleert. (de nadruk ligt meer op het theoretische inzicht over afleiding, dan over modelleren per se, maar het is wel een groot deel er van; vanaf ongeveer 2:30 gaat het expliciet over model voorspellingen)
  • Filmpje van een collega uit Engeland, die uitlegt wat cognitief modelleren is.


Wouter van Joolingen

Programma

08FEB
woensdag 8 februari 2017 - 20:00
Wetenschapsfilosoof dr. Daan Wegener laat zien hoe wetenschappelijke representaties werken. Waarom zijn representaties nooit objectief?
15FEB
woensdag 15 februari 2017 - 20:00
Proefdierkundige prof. Merel Ritskes-Hoitinga doet onderzoek naar muizen. Hoe vertaal je resultaten van diermodellen naar de mens?
22FEB
woensdag 22 februari 2017 - 20:00
Wetenschapshistoricus en -filosoof dr. Marcel Boumans legt economische modellen onder de loep. Wat moet zo'n model eigenlijk doen?
01MRT
woensdag 1 maart 2017 - 20:00
Geowetenschapper dr. Wouter Marra onderzoekt of er water op Mars is door naar sporen van stromend water te speuren in het lab.
08MRT
woensdag 8 maart 2017 - 20:00
Literatuurwetenschapper prof. Ann Rigney over de representatie van de geschiedenis. Wanneer wordt een hot topic een iconische herinnering?
15MRT
woensdag 15 maart 2017 - 20:00
Hoe werkt nieuwe spraak-, zoek- en vertaaltechnologie? Taalwetenschapper prof. Franciska de Jong legt uit.
22MRT
woensdag 22 maart 2017 - 20:00
Sociaal wetenschapper dr. Chris Janssen vergelijkt menselijk gedrag met voorspellingen van computersimulaties. Hoe kom je tot zinvolle interpretaties?
29MRT
woensdag 29 maart 2017 - 20:00
Prof. Wouter van Joolingen is expert op het gebied van simulaties. Kan een model de werkelijkheid representeren?

Blogs

donderdag 23 februari 2017
“De financiële crisis wordt gezien als een crisis van het economische model. En dat is terecht!” zegt wetenschapsfilosoof en -historicus dr. ir. Marcel Boumans.
donderdag 16 februari 2017
Proefdierkundige Merel Ritskes-Hoitinga maakt zich boos: “De meeste proefdierstudies zijn slecht gerapporteerd en de relevantie voor de mens is ver te zoeken.” Waar ontbreekt het volgens haar aan?
donderdag 9 februari 2017
De meeste wetenschappers werken met modellen, maar per discipline denkt men verschillend over dit hulpmiddel. Wat zijn de beperkingen? Zijn ze wel objectief?

Delen