Zwarte zwanen

Over dwarsdenkers en pioniers

Een kritische wetenschapper moet niet op zoek gaan naar bevestiging van bestaande opvattingen, zei filosoof Karl Popper. Als de zwanen om je heen wit zijn, zoek dan naar een zwarte. Twijfel aan je veronderstellingen. En aan die van de mensen om je heen.

Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Dominante ideeën in een vakgebied laten zich niet zomaar aan de kant zetten. Zo houdt het onderscheid tussen lichaam en brein nog altijd stand in de medische wereld, ook al is het achterhaald. Als je de wetenschap verder wilt brengen, moet je bovendien gevoelige onderwerpen durven onderzoeken zoals ras of de effectiviteit van goede doelen. Welke hindernissen vind je op je pad als je tegen de gevestigde orde in gaat?

In deze serie ontleden we oude en nieuwe paradigma’s, op zoek naar de zwarte zwanen van nu. Tegendraadse wetenschap als inspiratiebron voor een open mind.

Programma

07FEB
woensdag 7 februari 2018 - 20:00
Ons perspectief op de relatie tussen brein en gedrag is te beperkt. Dat stelt psychiater prof. Sarah Durston. Tijd voor een nieuw paradigma?
14FEB
woensdag 14 februari 2018 - 20:00
Is er een revolutie in de natuurkunde op komst? Natuurkundige prof. Erik Verlinde over zwaartekracht, twijfel en zijn ervaringen als pionier in zijn vakgebied.
21FEB
woensdag 21 februari 2018 - 20:00
Goededoelenorganisaties doen weinig aan effectevaluatie. Econoom dr. Kellie Liket pleit voor een nuchtere blik op hun impact. Welke winst is er te halen?
28FEB
woensdag 28 februari 2018 - 20:00
Psycholoog dr. Daniël Lakens hielp de psychologie uit een geloofwaardigheidscrisis. Is zijn vakgebied nu een voorbeeld voor de rest?
07MRT
woensdag 7 maart 2018 - 20:00
Antropoloog prof. Amade M'charek doet onderzoek naar ras en gentechnologie. Hoe doe je onderzoek naar zo'n gevoelig onderwerp?
14MRT
woensdag 14 maart 2018 - 20:00
Is de dreiging van antibioticaresistentie overdreven? Microbioloog prof. Marc Bonten over de politieke belangen van medische doemscenario’s.
21MRT
woensdag 21 maart 2018 - 20:00
Descartes, Newton en Galilei schreven geschiedenis. Filosoof dr. Han Thomas Adriaenssen onderzocht hun critici. Waarom zijn ook zij onze aandacht waard?
28MRT
woensdag 28 maart 2018 - 20:00
Sociaal wetenschapper dr. Jaap Bos zoekt uit wat de wetenschap kan leren van Wittgenstein. Kunnen wetenschappers zonder twijfels?

Blogs

donderdag 29 maart 2018
Wie het hardste schreeuwt, krijgt de meeste aandacht. Wie blijft twijfelen raakt ondergesneeuwd. Toch zouden wetenschappers meer moeten twijfelen, vindt sociaal wetenschapper Jaap Bos.
donderdag 22 maart 2018
Wie ongelijk heeft, wordt vaak vergeten. Wie kent Jan Swammerdam en zijn theorieën nog? In zijn tijd waren zijn ideeën echter helemaal niet zo gek, betoogt filosoof Han Thomas Adriaenssen.
donderdag 15 maart 2018
Als je de media mag geloven, is antibioticaresistentie een niet te onderschatten probleem. De wetenschap vertelt een ander verhaal en leert: kijk goed waar alarmerende cijfers vandaan komen.
donderdag 8 maart 2018
Het voelt ongemakkelijk, maar juist daarom moeten we over ras praten. Dat ras niet bestaat is namelijk onzin. Maar wat is het precies?
donderdag 1 maart 2018
Crisis in de wetenschap: veel onderzoek blijkt bij herhaling helemaal niet te kloppen. Psychologen zaten ook te rommelen, maar zijn nu een voorbeeld voor de rest.
donderdag 22 februari 2018
Goededoelenorganisaties bedrijven vaak nog kwakzalverij: 75% van hun oplossingen werkt niet of averechts. Volgens Kellie Liket moeten we liefdadigheid economischer benaderen.
donderdag 15 februari 2018
We zijn er zo aan gewend dat we er niet over nadenken: zwaartekracht. Erik Verlinde probeert het al zijn hele leven te doorgronden.
donderdag 8 februari 2018
Hersenwetenschapper Sarah Durston deed jarenlang onderzoek naar ADHD in het brein. Zonder bevredigend resultaat. Als we ADHD willen begrijpen, moeten we anders te werk gaan.

Delen