Op 24 januari werd Alex Pretti doodgeschoten door een ICE-agent in Minneapolis. Volgens het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid gebruikte Pretti geweld tijdens zijn aanhouding, videobeelden spreken deze verklaring tegen. Op 7 januari gebeurde iets vergelijkbaars: toen werd Renee Good door ICE vermoord, volgens ICE omdat ze haar auto als wapen probeerde te gebruiken, omstanders zeggen dat ze slechts probeerde te vluchten. 

In beide gevallen probeert de Amerikaanse overheid het beeld te scheppen dat het geweld tegen de demonstranten geldt als zelfverdediging. Het Center for American Progress, daarentegen, interpreteert de gebeurtenissen anders en waarschuwt voor inmenging van Trump bij de aankomende Congresverkiezingen. Meermaals dreigde de Amerikaanse president met het in leven roepen van de Insurrection Act waarmee hij een noodtoestand kan afkondigen, en de verkiezingen kan tegenhouden. Op 15 januari waarschuwde Trump nog: "Als de oproermakers niet stoppen met het aanvallen van de patriotten van ICE, zal ik de Insurrection Act invoeren.” Het is nog maar de vraag of Trump dit zal doen, en of daarmee de vermoedens van de progressieve Amerikanen worden bevestigd.

Volgens historicus Ismee Tames (UU) kunnen overheden er belang bij hebben dat verzet gewelddadig wordt. In haar lezing over publiek verzet gaf ze aan dat overheden: "soms niets liever willen dan dat mensen die in verzet komen, geweld gebruiken". Want dan heeft de overheid vervolgens een legitieme reden om ook geweld toe te passen, ter bescherming van haar burgers tegen relschoppers of onruststokers. Ook kan een escalatie overheden in staat stellen om een noodtoestand uit te roepen, waarmee de regering haar democratische verantwoordelijkheden kan omzeilen.

Momenteel lijken de anti-ICE demonstranten geweldloos te protesteren. In het verleden werden sommige initieel vreedzame burgerbewegingen gewelddadiger. Volgens Tames heeft dat vaak als gevolg dat sociale bewegingen lastiger kunnen groeien. Gewelddadig verzet maakt de beweging minder toegankelijk voor vrouwen en gemarginaliseerde groepen, omdat ze disproportioneel doel van het staatsgeweld zijn. Daarom is geweldloos verzet noodzakelijk om maatschappelijke steun voor de beweging te vergroten.

Wil je meer weten over de rol van sociale bewegingen in crisistijd? En over de effectiviteit van gewelddadig of juist vreedzaam publiek verzet? Luister dan hier naar de lezing van Ismee Tames.